Letter grote

Paneel
U bevindt zich hier: Home \ Medezeggenschap \ Medezeggenschap van medewerkers

Medezeggenschap: Ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging

Invloed van werknemers
De ondernemingsraad (OR) behartigt de belangen van werknemers en controleert of de onderneming zich houdt aan wetgeving en cao’s. Voor bedrijven met 50 medewerkers of meer is een OR verplicht. Kleinere bedrijven kunnen kiezen voor een personeelsvertegenwoordiging (PVT).

De Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
De Wet op de ondernemingsraden (WOR) regelt de medezeggenschap van werknemers in ondernemingen in Nederland. Het begrip onderneming is daarbij breed omschreven. Het gaat om een groep mensen die samenwerken in loondienst, waarbij de groep naar buiten toe optreedt als zelfstandige eenheid. Onder het begrip onderneming valt bijvoorbeeld ook een filiaal, een verkoopkantoor, een ziekenhuis of een orkest.

Schaalvergroting en internationalisering
De WOR is in de afgelopen decennia sterk veranderd. Dat gebeurde onder invloed van schaalvergroting en internationalisering. Het aantal grote bedrijven nam toe, kleine bedrijven werden opgekocht en verdwenen. Daarnaast gingen veel bedrijven ook buiten de landsgrenzen werken.

Door al deze veranderingen zijn bedrijfsstructuren veel complexer geworden. Aandeelhouders komen uit landen over de hele wereld. Vaak zijn het investeringsfondsen die vooral zijn geïnteresseerd in rendementscijfers en winst. Bedrijven hebben daarnaast te maken met wetgeving van verschillende landen. Ook is er steeds meer internationale wetgeving die eisen stelt aan ondernemingen.

Belangrijkere rol voor de ondernemingsraad
In complexe organisaties wordt het voor werknemers moeilijker om invloed uit te oefenen op het beleid van de onderneming en op te komen voor hun belangen.

In de Wet op de ondernemingsraad (WOR) krijgt de OR daarom steeds meer bevoegdheden. Zo heeft de OR het recht om te spreken tijdens aandeelhoudersvergaderingen. De OR kan hierdoor de belangen van de werknemers vertegenwoordigen bij de aandeelhouders. Ook heeft de OR van bedrijven met meer dan 100 werknemers het recht op inzage in de beloningen en arbeidsvoorwaarden van het management.

Europese wetgeving
Ook in de Europese wetgeving wordt de rol van de OR verder versterkt. De Rijksoverheid heeft de richtlijnen van de EU vastgelegd in de Wet op Europese ondernemingsraden.

Deze wet is alleen van toepassing op ondernemingen met:

  • in totaal meer dan 1.000 werknemers
  • minstens 150 werknemers per land in 2 verschillende EU-landen, Liechtenstein, Noorwegen of IJsland.

Het bestuur van de onderneming informeert en raadpleegt de Europese ondernemingsraad over plannen en bedrijfsontwikkelingen die invloed hebben op werknemers in meerdere landen.

Ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging
In grote bedrijven komen werknemers vaak niet of nauwelijks in contact met de directie. Daarnaast hebben ze vaak te maken met meerdere managementlagen en afdelingen. Het is daarom moeilijk of onmogelijk om invloed uit te oefenen op de mensen die beslissingen nemen. In kleinere bedrijven is de baas meestal zichtbaar aanwezig op de werkvloer of werkt zelfs gewoon mee. In die bedrijven is het voor werknemers veel eenvoudiger om contact op te nemen met de mensen die beslissen.

Een OR is daarom niet voor ieder bedrijf wettelijk verplicht. De regels zijn daarbij als volgt:

  • 50 werknemers of meer
    Elke onderneming met minstens 50 werknemers moet een ondernemingsraad hebben. De werkgever moet ervoor zorgen dat deze OR er komt. Als een werkgever meer dan 1 onderneming heeft, dan moet elke onderneming met minstens 50 werknemers een OR hebben. Heeft de werkgever meer ondernemingen die elk minder dan 50 werknemers hebben, dan kan hij hiervoor 1 gezamenlijke OR instellen.

  • 10 tot 50 werknemers
    Ondernemingen met 10 tot 50 werknemers kunnen vrijwillig een OR opzetten. Als ze dat niet willen, kunnen ze een personeelsvertegenwoordiging (PVT) instellen. Een personeelsvertegenwoordiging is verplicht als de meerderheid van de werknemers daarom vraagt.

  • 10 tot 50 werknemers zonder OR of PVT
    In een onderneming met 10 tot 50 werknemers die geen OR of PVT heeft, moeten verplicht personeelsvergaderingen (PV) gehouden worden.

Overkoepelende ondernemingsraad
Als er een samenwerkingsverband van ondernemingen bestaat (bijvoorbeeld een concern), kan de werkgever een overkoepelende OR instellen. Als deze overkoepelende OR voor alle ondernemingen wordt ingesteld, wordt dit een centrale ondernemingsraad (COR) genoemd. Als deze overkoepelende OR slechts voor een deel van de ondernemingen functioneert wordt dit een groepsondernemingsraad (GOR) genoemd. De COR en GOR mogen alleen meepraten over gemeenschappelijke aangelegenheden van de betrokken ondernemingen. Als een COR of GOR bevoegd is, sluit dit de bevoegdheid van andere ondernemingsraden uit.

 

http://wetten.overheid.nl/BWBR0008508