Letter grote

Paneel
U bevindt zich hier: Home \ Hulp nodig \ FAQ - Werk en prive

Verlof

Nee, 5 mei is niet officieel een vrije dag.

De overheid heeft in 1990 5 mei als nationale feestdag aangewezen. In de bij dit besluit behorende toelichting staat vermeld: 'De aanwijzing van de vijfde mei als nationale feestdag is tevens een oproep aan de burgers en de sociale partners om deze dag zoveel mogelijk een vrije dag te doen zijn. Dat feitelijk te realiseren is overigens een zaak van burgers en bedrijven zelf. De regering gaat ervan uit dat werkgevers en werknemers zullen overleggen op welke wijze zij daaraan in cao-verband vorm willen geven, respectievelijk de kostenconsequenties van een vrij dag willen opvangen.'

Dat 5 mei als nationale feestdag is aangewezen, betekent dus niet zonder meer dat de werknemer aanspraak kan maken op een - betaalde - jaarlijkse vrije dag. Het komt aan op goed onderling overleg tussen werkgevers en werknemers en de afspraken die daaruit voortvloeien. In de meeste cao's is opgenomen dat 5 mei eenmaal per 5 jaar als feestdag wordt aangemerkt.

Voor de vaststelling van het (vakantie)verlof geldt dat de werknemer het verlof aanvraagt en dat de werkgever dit ook vaststelt, tenzij ‘gewichtige redenen’ van de werkgever zich daartegen verzetten. In een afwijzing moeten die redenen ook worden vermeld. 

Indien de werkgever binnen veertien dagen na de aanvraag van vakantie niet schriftelijk kenbaar maakt dat de aanvraag is afgewezen, is de vakantie vastgesteld overeenkomstig de wensen van de werknemer. Dus zwijgen is toestemmen.

In dat geval heb je recht op zogenaamd calamiteitenverlof. Dit duurt zolang je nodig hebt voor het treffen van noodzakelijke maatregelen, van van enkele uren tot enkele dagen.
Als werknemer meldt je vooraf aan de werkgever dat je het verlof opneemt onder opgave van de reden. Indien melden vooraf niet mogelijk is, meldt je, onder opgave van de reden, het opnemen van het verlof wel zo spoedig mogelijk aan de werkgever. Een redelijk verzoek om calamiteitenverlof moet de werkgever altijd toekennen. Het salaris moet  tijdens het calamiteitenverlof door worden betaald.

Indien een gezinslid langduriger ziek is en noodzakelijke verzorging nodig heeft van de werknemer, bestaat er recht op kortdurend zorgverlof, dat ten hoogste twee maal de arbeidsduur per week bedraagt in elke periode van 12 opeenvolgende maanden.De werkgever moet ten minste 70% van het loon doorbetalen. Als dat minder is dan het minimumloon, geldt het minimumloon. Tijdens het kortdurend zorgverlof bouwt je vakantiedagen op. De werkgever mag de dagen dat het zorgverlof wordt opgenomen, niet aftrekken van de vakantiedagen.

Tijdens calamiteiten- en ander kort verzuim verlof, vakantieverlof en kraamverlof bestaat er recht op doorbetaling van loon. Ouderschapsverlof is onbetaald, tenzij dat bij overeenkomst of Cao anders is geregeld.

Tijdens het zorgverlof (langdurige ziekte van gezinslid) bestaat recht op 70% van het loon, maar ten minste op het minimumloon.

Tijdens je ziekte bouw je gewoon verlof op over de hele ziekteperiode.

Voor 1 januari 2012 was dit alleen over de laatste 6 maanden van je ziekte.

Je moet het voornemen om met ouderschapsverlof te gaan ten minste twee maanden voor het tijdstip van ingang schriftelijk aan de werkgever melden onder opgave van de periode, het aantal uren en de spreiding daarvan over de week.
Het aantal uren ouderschapsverlof bedraagt ten hoogte 26 x de arbeidsduur per week. Het verlof wordt per week opgenomen gedurende een aaneengesloten periode van ten hoogste 12 maanden. Het aantal uren verlof per week bedrag ten hoogste de helft van de arbeidsduur per week.


  • Er zijn verschillende wettelijke verlofregelingen waar werknemers  gebruik van kunnen maken. In cao's kunnen afwijkende regels staan. Ook kan de werkgever met jou afwijkende afspraken maken.

    Zwangerschaps- en bevallingsverlof

    Ben je zwanger? Dan heb je recht op in totaal ten minste 16 weken zwangerschapsverlof (voor de bevalling) en bevallingsverlof (na de bevalling).
    Zwangere werknemers ontvangen tijdens hun verlof een zwangerschapsuitkering van het UWV ter hoogte van het gebruikelijke salaris (deze uitkering is wel aan een maximum gebonden). De opbouw van vakantiedagen gaat gewoon door.
    Ook voor een zwangerschapsonderzoek onder werktijd hoef je geen verlofuren in te leveren. Jouw loon wordt doorbetaald voor de duur van het zwangerschapsonderzoek en de reistijd.

    Kraamverlof voor de partner

    Je hebt recht op 2 werkdagen kraamverlof als je partner net bevallen is. Tijdens dit verlof moet je werkgever 100% van het salaris doorbetalen.
    Je mag dit verlof opnemen:

    • als het kind thuis wordt geboren, moet het verlof binnen 4 weken na de geboorte worden opgenomen.
    • als het kind in het ziekenhuis wordt geboren, moet het verlof binnen 4 weken na thuiskomst van het kind worden opgenomen.

    Let op!
    Voor de bevalling en voor de aangifte mag je calamiteitenverlof opnemen.

    Calamiteitenverlof

    Calamiteitenverlof is bedoeld voor problemen in het privéleven die je onmiddellijk moeten oplossen. Kortdurend zorgverlof is bedoeld om enkele dagen noodzakelijke zorg aan kinderen, partner of ouders te kunnen geven.

    Het calamiteitenverlof is nadrukkelijk bedoeld voor de eerste opvang van privéproblemen. Als een ouder een ziek kind van school moet halen, valt dat onder het calamiteitenverlof. Als de ouder de volgende dag thuis moet blijven om voor het kind te zorgen, valt dat onder het kortdurend zorgverlof.

    Duur calamiteitenverlof
    Het calamiteitenverlof duurt zo lang als nodig is om de eerste problemen op te lossen. De lengte van het verlof kan daardoor variëren van een paar uur (regelen van een loodgieter bij een gesprongen waterleiding) tot een paar dagen (regelen van een begrafenis). Het loon wordt tijdens het verlof doorbetaald.

    Een werkgever kan een redelijk verzoek voor calamiteitenverlof niet weigeren. Je bent wel verplicht om het verlof zo snel mogelijk bij de werkgever te melden. Daarbij moet je ook aangeven hoe lang het verlof naar verwachting duurt.

    Gevolgen calamiteitenverlof voor vakantiedagen en salaris
    Het salaris wordt gewoon doorbetaald tijdens het calamiteitenverlof. Maar in een cao of met de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT) kunnen hierover andere afspraken zijn gemaakt.

    Ouderschapsverlof

    Werknemers met kinderen tot 8 jaar kunnen gebruik maken van onbetaald ouderschapsverlof.
    De standaardregeling is dat je dertien keer de helft van de wekelijkse arbeidsduur mag opnemen gedurende ten hoogste 6 maanden.
    Stel dat je 36 uur per week werkt. Dan heb je  gedurende 6 maanden recht op 13 keer 18 uur ouderschapsverlof. In overleg met je werkgever kun je ook minder uren verlof opnemen gedurende een  periode langer dan 6 maanden. Je hoeft het verlof ook niet in een keer op te nemen. Je vraagt het aan door twee maanden voor aanvang van het gewenste ouderschapsverlof een verzoek te sturen naar je werkgever waarin je aangeeft wanneer het ingaat, voor hoe lang en op welke dag(en) je het verlof opneemt. Na het ouderschapsverlof gelden de oorspronkelijke contracturen weer.

    Je moet wel minimaal 1 jaar bij je werkgever in dienst zijn. De werkgever kan dit verlof niet weigeren.

    Kortdurend zorgverlof

    Kortdurend zorgverlof is bedoeld om de nodige verzorging te geven aan ouders, thuiswonende zieke kinderen of partners. Voorwaarde is wel dat de je de enige bent die de zieke op dat moment kan verzorgen. Je werkgever moet tijdens het verlof ten minste 70% van het salaris doorbetalen.

    Duur kortdurend zorgverlof
    Je kunt meerdere keren per jaar kortdurend zorgverlof opnemen. Er geldt wel een maximum van 2 maal het aantal uren dat je in een week werkt.

    Aanvragen kortdurend zorgverlof
    Je werkgever kan het kortdurend zorgverlof alleen weigeren als door het verlof het bedrijf of de organisatie in ernstige problemen komt.

    Als het zorgverlof eenmaal is begonnen, mag je werkgever dit niet meer stoppen.
    Je werkgever mag wel achteraf vragen naar bijvoorbeeld een doktersrekening of een afspraakbevestiging voor een medisch onderzoek.

    Langdurend zorgverlof

    Je hebt recht op langdurend zorgverlof voor de zorg aan je partner, je eigen (pleeg)kind of je ouders. Het gaat om zorg voor iemand die levensbedreigend ziek is.
    Je werkgever kan langdurend zorgverlof alleen weigeren als het bedrijf door het verlof ernstige problemen ondervindt.

    Duur langdurend zorgverlof
    Je mag langdurig zorgverlof per week opnemen, gedurende een aaneengesloten periode van ten hoogste 12 weken. Er geldt wel een maximum aantal uren langdurend zorgverlof per jaar. Voor iemand met een 36-urige werkweek is dit maximaal 216 uur per jaar.
    Je vraagt het langdurend zorgverlof schriftelijk aan bij jee werkgever. Dat moet minstens 2 weken voordat het verlof ingaat.

    Inkomen, vakantie en ziekte bij langdurend zorgverlof
    Je werkgever is niet verplicht om de uren van het langdurend zorgverlof door te betalen. In de verlofperiode bouwt je wel gewoon vakantiedagen op. Ook heeft langdurig zorg geen gevolgen voor de hoogte van eventuele uitkeringen via de Ziektewet, WIA of WW (na ontslag).

    Adoptieverlof

    Als je een kind adopteert, heb je recht op adoptieverlof (bindingsverlof). Het verlof geldt ook voor je partner.
    Ook pleegouders hebben recht op adoptieverlof. Voorwaarde is dat het kind bij je inwoont en er een pleegcontract is.

    Duur adoptieverlof
    Het adoptieverlof duurt 4 weken en moet in 1 aansluitende periode worden opgenomen. Als je meerdere kinderen tegelijk adopteert, kun je maar 1 keer adoptieverlof opnemen.

    Inkomen, vakantie en ziekte tijdens adoptieverlof
    Las je met adoptieverlof bent, krijg je een uitkering van het UWV. Deze uitkering is in de meeste gevallen even hoog als het salaris.
    Tijdens het adoptieverlof bouw je gewoon vakantiedagen op. Je werkgever mag niet vragen om het verlof te compenseren met vakantiedagen.
    Wanneer je ziek wordt tijdens het adoptieverlof, loopt het verlof gewoon door.

    Onbetaald verlof

    Je mag in overleg met je werkgever voltijd of deeltijd onbetaald verlof opnemen. De arbeidsovereenkomst loopt tijdens het verlof door. Er bestaat geen wettelijk recht op onbetaald verlof. Het is wel mogelijk dat in de cao afspraken zijn gemaakt over onbetaald verlof.

    Bijzonder of buitengewoon verlof

    Bijzonder verlof of buitengewoon verlof is verlof dat niet in de wet staat. Het kan geregeld zijn in je cao, een bedrijfsregeling of in je arbeidsovereenkomst. Bijvoorbeeld voor ondertrouw, huwelijk (van een familielid), verhuizing, overlijden (van een familielid), een dienst- of huwelijksjubileum of doktersbezoek.

Indien er gewichtige redenen zijn kan een werkgever (in overleg met de OR) bepaalde dagen als vakantiedagen aanmerken die voor iedereen of voor grote groepen personeel gelden